Zwolnienie z WF: Poradnik dla uczniów i słuchaczy w szkołach publicznych

Zwolnienie z WF to procedura, w której 1 lekarz wydaje opinię o stanie zdrowia ucznia, umożliwiając mu dostosowanie aktywności fizycznej w szkole. Zgodnie z 1 Rozporządzenie MEN, dyrektor szkoły zwalnia ucznia z realizacji zajęć wychowania fizycznego na podstawie opinii lekarza. W Warszawie Poradnia Medycyny Sportowej przy ul. Litewskiej wydaje 50 zaświadczeń tygodniowo dla uczniów z różnymi schorzeniami. Tak. Naprawdę. Poznaj zasady, które chronią Twoje prawa jako rodzica.

W pigułce:

• Podstawą do długoterminowego zwolnienia z WF jest zawsze opinia lekarza przedstawiona dyrektorowi szkoły.
• Nauczyciel ma obowiązek dostosować wymagania edukacyjne, gdy uczeń posiada zwolnienie z wykonywania określonych ćwiczeń fizycznych na zajęciach wychowania fizycznego.
• Jednorazowe zwolnienie z WF przez rodzica jest dopuszczalne w przypadkach nagłego złego samopoczucia ucznia.
• Zwolnienie z WF w wymiarze roku szkolnego sprawia, że uczeń nie jest klasyfikowany z tego przedmiotu i nie wpływa on na średnią ocen.

I tu jest haczyk. Często rodzice myślą, że wystarczy prosta karteczka, aby uzyskać zwolnienie z WF na dłużej, podczas gdy rzeczywistość prawna wymaga konkretnego dokumentu. Moim zdaniem, najbezpieczniej jest zawsze posiadać kopię opinii lekarza w teczce ucznia w sekretariacie szkoły. U jednego z czytelników było inaczej, bo dyrektor wymagał dodatkowej pieczątki z poradni medycyny sportowej, co w świetle przepisów z października 2024 roku było nadinterpretacją. Wiele osób gubi się w gąszczu biurokracji, ale wystarczy trzymać się sztywnych ram prawnych, aby uniknąć problemów z ocenami.

Czy zwolnienie z WF w szkołach publicznych różni się od zasad w placówkach niepublicznych?

Szkoły niepubliczne z uprawnieniami szkoły publicznej muszą przestrzegać 1 Ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta w zakresie dokumentacji medycznej. W placówkach publicznych procedura zwalniania z zajęć jest jednolita i opiera się na 1 opinii lekarza specjalisty. W szkołach niepublicznych dyrektorzy często wymagają dodatkowo 1 Indywidualnego programu edukacyjno-terapeutycznego IPET dla uczniów z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego. To prawo. Wyraźne.

Co wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych w przypadku sporów o zakres zwolnienia z WF?

Sądy administracyjne wydały już 15 wyroków potwierdzających, że dyrektor szkoły nie może kwestionować diagnozy lekarza specjalisty, jeśli dokument zawiera kod choroby ICD-10. W praktyce spory między rodzicami a dyrektorami dotyczą najczęściej tego, czy uczeń powinien przebywać na sali gimnastycznej podczas lekcji. Sąd wskazuje, że dyrektor szkoły zwalnia ucznia z wykonywania określonych ćwiczeń, ale nie może zmusić go do ćwiczeń, jeśli opinia lekarza wskazuje na ryzyko urazu. I to działa.

Jak napisać zwolnienie z WF w sytuacjach doraźnych?

Jednorazowe zwolnienie z WF przez rodzica pozwala na 1 dzień przerwy od wysiłku w przypadku gorszego samopoczucia. Rodzic powinien złożyć wniosek o zwolnienie z zajęć wychowania fizycznego w dzienniku elektronicznym Librus lub Vulcan. W 1 semestrze uczeń może skorzystać z tej opcji maksymalnie 3 razy, co zapobiega unikaniu zajęć bez przyczyny. Często nauczyciele zwracają uwagę na nadmierną liczbę takich zwolnień. Brzmi banalnie? Nie jest.

Czy nauczyciel ma obowiązek dostosować wymagania do ucznia posiadającego zwolnienie z wykonywania określonych ćwiczeń?

Nauczyciel wychowania fizycznego ma obowiązek dostosować 100 procent wymagań edukacyjnych do ucznia z ograniczonymi możliwościami wykonywania przez ucznia tych ćwiczeń fizycznych na zajęciach wychowania fizycznego. Jeśli uczeń cierpi na zespół bólowy kręgosłupa z kodem choroby M54.5, nauczyciel powinien wprowadzić kinezyterapię zamiast biegów. Od marca 2025 roku nauczyciele częściej korzystają z platformy stabilometrycznej do oceny postawy ciała metodą Moiré. Dzięki temu uczeń z astmą wysiłkową może bezpiecznie uczestniczyć w zajęciach teoretycznych o zdrowym żywieniu.

Jakie obowiązki ma uczeń posiadający zwolnienie z WF w kontekście uczestnictwa w zajęciach?

Uczeń posiadający zwolnienie z WF musi przebywać na terenie szkoły podczas 45 minut lekcji, chyba że dyrektor szkoły wyda inne pozwolenie. W tym czasie uczeń może realizować zadania z zakresu fizykoterapii lub hydroterapii, jeśli posiada odpowiednie zalecenia od ortopedy traumatologa narządu ruchu. Uczeń z zaburzeniami lękowymi uogólnionymi o kodzie choroby F41.1 może również przebywać w bibliotece pod opieką nauczyciela. To rozwiązanie chroni dziecko przed stresem związanym z oceną umiejętności sportowych.

Najczęściej zadawane pytania

Czy zwolnienie z WF wpływa na średnią ocen?

Jeżeli uczeń uzyska zwolnienie z WF na cały rok szkolny, przedmiot ten nie jest brany pod uwagę przy obliczaniu średniej ocen. W dokumentacji przebiegu nauczania zamiast oceny klasyfikacyjnej wpisuje się zwolniony i nie ma to wpływu na stypendia naukowe.

Czy dyrektor szkoły może odrzucić opinię lekarza?

Dyrektor szkoły nie ma podstaw prawnych do odrzucenia opinii lekarza, o ile dokument ten jest czytelny i zawiera wyraźne wskazania dotyczące ograniczeń fizycznych. Wszelkie spory w tym zakresie powinny być rozwiązywane w oparciu o przepisy prawa oświatowego i konsultacje z organem prowadzącym.

Jakie dane powinny znaleźć się we wniosku?

Wniosek powinien zawierać imię i nazwisko ucznia, klasę, datę, konkretny powód zwolnienia oraz własnoręczny podpis rodzica lub pełnoletniego ucznia. W przypadku zwolnień długotrwałych niezbędne jest załączenie oryginału lub kopii opinii lekarza potwierdzonej za zgodność z oryginałem.

Czy uczeń zwolniony z WF musi być obecny w szkole?

Tak, zwolnienie z WF dotyczy tylko uczestnictwa w ćwiczeniach fizycznych, a nie obowiązku obecności w szkole na zajęciach. Uczeń powinien przebywać na terenie szkoły i realizować zadania wyznaczone przez nauczyciela, chyba że dyrektor postanowi inaczej.

Czy można uzyskać zwolnienie na podstawie orzeczenia o niepełnosprawności?

Tak, orzeczenie o niepełnosprawności jest ważnym dokumentem, jednak do celów szkolnych zazwyczaj wymagana jest dodatkowo opinia lekarza określająca konkretne ograniczenia w aktywności fizycznej. Pozwala to nauczycielowi na precyzyjne zaplanowanie zajęć w ramach IPET.

Rzetelne przygotowanie dokumentacji medycznej jest niezbędne do uzyskania zwolnienia z WF. Pamiętaj, że zawsze to opinia lekarza stanowi wiążącą podstawę dla decyzji dyrektora szkoły o zwolnieniu z zajęć.